છંદ

.             [ मरद वाळो मांगडो ]
              रचना - चमन गज्जर
                छंद  - हरीगीत

अमल घटतां अंग गढवी वाट भर भूलो पड्यो,
मधरात गाळे डुंगरे धरती परे ढगलो थयो,
(तंई) भूतडो भेरू बन्यो दिधो अमलनो गांगडो,
गरमां हजी ए गाळ डुंगर माळ बेठो मांगडो. (१)

धण घुमली धणहेर थी लई चाडवो चाल्यो गियो,
नोबत गडेडी नाद गगने गाम गोकेरो थीयो,
आराम करतो ओरडे आडो लगावी आंगडो,
जाग्यो ने जाण्युं तरत तो मरवा ज हाल्यो मांगडो. (२)

मांगडा पदमा तणुं दिल प्रित मां पडीयुं हतुं,
जातुं हती जुदी भले मन थी ज मन मळीयुं हतुं,
चोपाट रमवा आव प्रितम साद काने जे पडो,
मांडी जरोंखे मींट न्याळे मरद वाळो मांगडो. (३)

वारे चड्यो छुं वाट मां तो रमत मन रोकाय नई,
रजपूत थई रजवट तणी आ टेक पण तोडाय नई,
तुं वाट जोजे वचन छे आवीश, कई पंथे पडो,
घमसाण मारग घोडले मूंछ्युं मरडतो मांगडो. (४)

करी कोप करमारां थकी धड वाढ कर ढगला कर्या,
रजपूत चडीयो रणे पापी कटक ना कटका कर्या,
भडवीर भालुं भोंक दशमन जमीं पर दीधो जडो,
बरछी बटकतां बीर अंगे मरद पडीयो मांगडो. (५)

जोती जरोंखे वाट पदमा सेन सामी आ वती,
पाघुं घणी परखाय पण एकेय आंटाळी न'ती,
ओहांण खोटां आव दलडो फाळ खातां फडफडो,
देखाय नई दिलदार अमणो मरद वाळो मांगडो. (६)

पदमा वती प्रिताळ तारो रात हद हिरण रीयो,
जुहार जाजेरा मरंतो भाव थी भणतो गीयो,
सुण्युं वचन छटकी गयुं मन दकळ दख आवी पडो,
पदमा बनी प्रितम वजोगण मरद मरतां मांगडो. (७)

आवीश आपेलुं वचन ए जाय नई फोगट जरा,
वातुं वचन मरतां नथी मानव बधां काळे मरां,
ई प्रेम कारण वळ्यो पाछो भूत गतमां जई भळो,
विसर्यो के विसरशे नही मोहबत करी ए मांगडो. (८)

प्रीती हती पदमा थकी ए भूत तन लई भटकीयो,
घेघुर वडले भर बपोरे दरश अरसी ने दीयो,
पदमा थकी परणाव कई ए रगत आंशु थी रडो,
तन सळगतुं ताबुत अरसी मरद वदीयो मांगडो. (९)

जान जाती वाणीया नी आव आदर बौ दीयां,
घोडां ने जोगाण्युं बळद ने खाण भोजन पिरसीयां,
गर विच गढ दरबार जो खण एक मां कीधो खडो,
भावे करावे करावे भूतडो महेमान गतीयुं मांगडो. (१०

मान्या मनाव्या वाणीया नाटक नवेतुं जे थीये,
मांगडो पुग्यो मांडवे पदमा थकी मंगळ फरे,
वडलो वट्यो नई वीर कुदी जाळ थई वडले जळो,
परजड्यो पांदे पांद मां मरमाळ प्रितम मांगडो. (११)

ठेकीन ठाठे थी पछी पदमा वडे रोकाई गई,
जीवती बनी ए जोगणी गुण मांगडा ना गाई रई,
भेंकार दन बौ भासतो मधरात मांगड जो मळो,
संसार गर मां साथ पदमा मस्त मांडे मांगडो. (१२)

संध्या सलुणी श्रावणे असवार दो गर आवता,
जेसोन वेजो जबर जोधा घोडल्या घुमावता,
महेमानगतीयां मोज आपी मित्र भावे जई मळो,
दिलबर दिलावर दिल सगुफ्ता मरद वाळो मांगडो. (१३)

बरछी बटकतां आंतरे घट सालती घातुं घणी,
मधरात नां ओ मानवी तुं कणसतो तो कणकणी,
देखंत दामो कंड तुं परमेहरां पंथे पडो,
मन 'चमन' तन वन आज दन मन मन वस्यो छे मांगडो. (१४)

[ रचना - चमन कुमार गज्जर ]